Dislike

Βλέπω τη μικρή μου αδερφή να τριγυρνά στο facebook. Διαολίζομαι σκεπτόμενη όλα αυτά τα πράγματα που θα μπορούσε να κάνει, αντί να αναλώνεται σε διαδικτυακές φάρμες, τοίχους, likes και "αξιολογήσεις" φωτογραφιών των φίλων της. Κάποια στιγμή με φωνάζει, θέλει να δω μια δωδεκάχρονη συμμαθήτρια της, που λίγο πολύ έχει στηθεί (αν με νοείτε) μπροστά στο φακό και έχει συγκεντρώσει ανάλογα σχόλια από κάτω. Αυτό που αντικρίζω δεν μου είναι ευχάριστο. Με απογοητεύει. Με θυμώνει. Η μικρή το καταλαβαίνει. Όπως καταλαβαίνει και το ότι αυτό που κάνει το άλλο κορίτσι δεν είναι σωστό... Θέλω να της μιλήσω, να της εξηγήσω, αλλά δεν ξέρω τι να της πρωτοπώ...
Δε φταίει η συμμαθήτρια της, είναι παιδί και τα παιδιά πράττουν κατ' ομοίωσιν των παραδειγμάτων που η κοινωνία άμεσα ή έμμεσα τους προβάλλει. Κάποτε ο ευτελισμός των αξιών και του ίδιου του ανθρώπου κρυβόταν πίσω από ένα σωρό πράξεις που θα του προσέφεραν ευκολότερη επαγγελματική και κοινωνική ανέλιξη, ευκολότερο χρήμα, ευκολότερες σχέσεις, ευκολότερη επιβίωση. Τώρα αυτός ο ευτελισμός, εξελιγμένος και θεριεμένος, δεν κρύβεται πια. Βγαίνει χαμογελαστός στην τηλεόραση σου, κάθεται στις έδρες της Βουλής της χώρας σου, τρέχει απ' τις πένες μεγαλοδημοσιογράφων, αλλάζει χέρια σαν τα "φακελάκια" στο δημόσιο, σου κλείνει το μάτι στο δρόμο. Τυλιγμένος με τα πέπλα που προσφέρει η μαζική αποδοχή του, είναι πλέον πολύ πιο ευπαρουσίαστος και κατά συνέπεια πολύ πιο εύπεπτος. Άλλωστε "η σύγχρονη ηθική συνιστάται στην αποδοχή των προδιαγραφών της κάθε εποχής" (O. Wilde). Κι οι εποχές αλλάζουν. Το πλήθος ακολουθεί τα προστάγματα. Όσοι δεν το κάνουν περιθωριοποιούνται... Η νέα γενιά δεν ξέρει την ιστορία των προηγουμένων, ούτε ξέρει ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι που μας κυβερνούν και μας ορίζουν. Πως θ' αποφασίσει για το μετά ? Η κοινωνία και το κράτος βρίσκονται υπό διάλυση, και το μόνο που κάνουν οι περισσότεροι είναι να αναμασούν οτιδήποτε έντεχνα και προπαγανδιστικά μας πετάνε για να αποκεντρώσουν την προσοχή μας από εκεί που πρέπει...
Ο καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας Ν. Χρηστάκης, προλογίζοντας την Ψυχολογία των μαζών του Le Bon, γράφει ότι η συνείδηση είναι ατομική, το ασυνείδητο είναι συλλογικό. Ως αποτέλεσμα της υποβολής που δέχεται απ' τους εκάστοτε προπαγανδιστές, το άτομο γίνεται θύμα της νοητικής μετάδοσης, της ταχείας και έντονης κοινοποίησης συναισθημάτων και πράξεων στο εσωτερικό της μάζας. Δεν μπορεί πλέον να αξιολογήσει ότι υποπίπτει στην αντίληψη του, ούτε να ελέγξει τις συγκινήσεις και τις ενέργειες του, γίνεται ένας βάρβαρος, που αισθάνεται και πράττει δίχως κριτικό πνεύμα ό,τι και οι άλλοι γύρω του, που έχει την τάση να μετατρέπει αμέσως σε πράξη τις ιδέες στις οποίες έχει υποβληθεί, που εν ολίγοις παραλλάσσεται, γίνεται ένα άβουλο πλάσμα, εύπιστο και ετεροκίνητο.
Σίγουρα όλα αυτά τα πράγματα ένα παιδικό μυαλουδάκι δεν μπορεί να τα αντιληφθεί. Αυτό όμως είναι και το χρέος των μεγάλων. Να τους διασφαλίσουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής, να τα καθοδηγούν δίνοντας τους τα κατάλληλα εφόδια για να πορευθούν μετέπειτα μόνα τους σε σωστούς δρόμους. Τα ήθη πλέον είναι εύπλαστα και οι ψυχές το ίδιο. Είναι αναγκαίο να ξεκολλήσουν τα παιδιά και οι νέοι απ' όλες αυτές τις φτηνές μαζικές ασχολίες, που καταναλώνουν το χρόνο τους, χαραμίζουν τις δυνατότητες τους και τείνουν να ευτελίζουν το ήθος τους. Θεωρώ υπέρτατη υποχρέωση των προηγουμένων γενιών, εφόσον δεν παρέδωσαν ένα άξιο παρόν, τουλάχιστον να συμβάλλουν στη διασφάλιση του μέλλοντος.
(Και μια παράκληση για το τέλος. Με κάθε καλή πρόθεση. Ας ρίξουν μια ματιά οι γονείς, ή και τα μεγαλύτερα αδέρφια, στις δραστηριότητες των παιδιών στο διαδίκτυο. Όταν μένουν μόνα μπροστά στην οθόνη καμιά φορά πράττουν λανθασμένα και αλόγιστα, επηρεασμένα από λάθος παραδείγματα. Μερικοί ίσως έρθουν αντιμέτωποι με αυτό που είδα κι εγώ. Ας αναλογιστούν τα προηγούμενα κι ας πράξουν ανάλογα...)